Hendek Savaşı (veya Kur'an-ı Kerim'de adının geçtiği üzere Ahzâb Savaşı), Hicret'in 5. yılında Medine'yi müşrik, Yahudi ve münafık gruplardan oluşan on bin kişilik müttefik (Ahzâb) kuvvetlerine karşı savunmak için gerçekleşen kritik bir meydan okumadır.
1. Savaşın Adı ve Stratejisi
Hendek Adı: Savaş, Hz. Selmân-ı Fârisî'nin İran'dan getirdiği teklif üzerine, Medine'nin savunmasız cephesini çevreleyen bir hendek kazılması nedeniyle bu adı almıştır.
Hendek Detayları: Selman-ı Fârisî'nin görüşüyle kazılan hendek, yaklaşık 5.5 km uzunluğunda, 9 metre genişliğinde ve 4.5 metre derinliğinde olup, bir süvarinin atlayamayacağı büyüklükteydi.
Kazı Çalışması: Kazı çalışması birkaç hafta sürmüş, Hz. Peygamber (s.a.s.) de ashabıyla birlikte bizzat çalışarak onlara teşvik ve örnek olmuştur. Çıkarılan toprak, Müslümanlar için doğal bir siper görevi görmüştür.
2. İlahi Yardım ve Zafer
Hendek Savaşı, Müslümanların 3000 kişilik ordusuyla, şaşkına dönen müşriklere karşı yaklaşık 24 gün süren bir kuşatma ve şiddetli sarsıntı (Ahzâb, 10-12) ile karakterize olmuştur.
Sarsıntı ve Bunaltı: Kuşatma süresince sahabe, korkudan yüreklerinin ağızlarına geldiği, şiddetli bir sarsıntıyla sarsıldıkları zorlu anlar yaşamıştır.
İlahi Destek: Çok bunalan Müslümanlara Yüce Allah'ın yardımı yetişmiş; şiddetli rüzgâr ve görünmez ordulardan oluşan ilahi destekle düşman orduları dağılmıştır. Uzun bir savaşa hazırlıksız olan müşrikler, havanın soğuması ve hayvan yemlerinin bitmesi de eklenince muhasarayı kaldırıp geri çekilmek zorunda kalmışlardır.
3. Ziyaretten Alınacak Dersler
Hendek Savaşı'nın yapıldığı bölge (bugün Yedi Mescitler olarak bilinir ve yakınında büyük bir cami inşa edilmiştir), ziyaret edilirken büyük manevi dersler içerir:
Tedbir ve Strateji: Hz. Peygamber'in (s.a.s.), tedbiri elden bırakmaması, makul teklifi (Hendek kazmayı) kabul etmesi ve bizzat çalışması örnek alınmalıdır.
İman ve Birlik: Savaşın yaşandığı yerler, Allah'ın görünmeyen ordularının yardımıyla zafere ulaşıldığı bir yerdir. Ziyaretçi, bu mevkide, günümüz İslam dünyasının neden o görünmez yardıma nail olamadığını, birlikte hareket etme ve yeni stratejiler geliştirme konusundaki eksiklikler üzerinde derinlemesine düşünmelidir.
Anıt Mescitler: Savaşın yapıldığı yerde, Hz. Peygamber'in ve ileri gelen sahabelerin namaz kıldıkları, dua ettikleri noktalara yapılan küçük mescitler, o dönemin zorluklarını ve imanın gücünü hatırlatır (çoğu kaldırılmış olsa da).